„Przyjmij przelew i zatrzymaj procent”. Tak werbuje się muła finansowego

Ogłoszenie obiecuje łatwą pracę zdalną. Zadanie jest krótkie: odbierz przelew na własne konto, prześlij większość pieniędzy dalej, a kilka procent zachowaj dla siebie. Czasem rozmówca nazywa to obsługą płatności, pomocą zagranicznemu klientowi albo testem przed prawdziwym zatrudnieniem.

To może być werbunek tak zwanego muła finansowego — osoby, której rachunek służy do przenoszenia pieniędzy pochodzących z oszustwa. Według Europolu rekrutacja odbywa się między innymi przez fałszywe oferty pracy, media społecznościowe i komunikatory. Celem bywają studenci, osoby bezrobotne lub w trudnej sytuacji finansowej oraz ludzie, którzy niedawno przeprowadzili się do nowego kraju.

Najważniejszy sygnał jest bardzo prosty

Uczciwy pracodawca nie potrzebuje prywatnego rachunku nowej osoby do przepuszczania pieniędzy firmy lub klientów. Jeśli „praca” wymaga odbierania cudzych środków i wysyłania ich dalej, nie wykonuj próbnej transakcji. Nie zmienia tego umowa przesłana w PDF, logo znanej firmy ani uprzejma rozmowa rekrutacyjna.

Werbunek może też nie wyglądać jak praca. INTERPOL opisuje obietnice prowizji, inwestycje, relacje romantyczne, prośby zbudowane na zaufaniu oraz podszywanie się pod inne osoby. Wspólny element pozostaje ten sam: ktoś chce użyć twojego rachunku, portfela lub usługi płatniczej do odebrania i przekazania pieniędzy.

Jak brzmią typowe wymówki

• „Nasza firma nie ma jeszcze rachunku w Polsce”.
• „Klient pomylił numer konta, tylko odeślij środki”.
• „Odblokujesz pełne zarobki po jednym przelewie testowym”.
• „Nie mogę przyjąć pieniędzy ze względów podatkowych”.
• „Kup za przelew kryptowalutę albo karty podarunkowe i zatrzymaj premię”.

Każda historia może zawierać prawdziwe nazwy, dokumenty i dane osób. To nie sprawia, że cel transakcji jest uczciwy. Presja czasu ma utrudnić kontakt z bankiem lub kimś zaufanym.

Co zrobić przed i po przelewie

Jeśli pieniądze jeszcze nie przyszły, przerwij kontakt. Nie podawaj loginu do banku, danych karty, kodów ani dokumentu tożsamości. Zachowaj ogłoszenie, rozmowę, adres strony i dane przekazane przez rozmówcę.

Jeśli środki już wpłynęły, nie wysyłaj ich dalej i nie wydawaj prowizji. Natychmiast skontaktuj się z bankiem lub dostawcą płatności oficjalnym kanałem i wyjaśnij całą sytuację. Zgłoś sprawę Policji. Jeżeli kolejny przelew został już wykonany, podaj bankowi czas, kwotę i rachunek odbiorcy. Nie próbuj samodzielnie „naprawić” sytuacji kolejnymi transakcjami.

Konsekwencje prawne zależą od faktów i prawa danego kraju, ale INTERPOL ostrzega, że osoba przenosząca środki może stanąć wobec postępowania nawet wtedy, gdy nie rozumiała całego procederu. Szybkie, szczere zgłoszenie jest więc ważniejsze niż ukrywanie zdarzenia ze wstydu.

Jak rozmawiać z osobą zwerbowaną

„Jak mogłeś się na to zgodzić?” nie odzyska pieniędzy i może opóźnić zgłoszenie. Lepsze pytania brzmią: kiedy odbyła się ostatnia transakcja, jakimi kanałami prowadzono rozmowę i jakie dane zostały przekazane?

Rodzina, uczelnia i pracodawca mogą uprzedzić o jednym rozpoznawalnym wzorcu: cudze pieniądze nigdy nie powinny przechodzić przez prywatne konto w ramach „pracy”. Ta zasada jest łatwiejsza do zapamiętania niż długa lista nazw oszustw.

Fakty i wniosek Breachroad

Opis roli muła finansowego, kanałów werbunku, grup narażonych oraz zaleceń, aby zatrzymać przelewy, poinformować bank i zgłosić sprawę organom ścigania, pochodzi z materiałów Europolu i INTERPOL-u. Przykładowe wymówki są ilustracją Breachroad zbudowaną na tym mechanizmie — nie zamkniętą listą scenariuszy.

Wniosek Breachroad: szkolenie powinno łączyć bezpieczeństwo z codziennymi decyzjami finansowymi i nie obwiniać osoby, która prosi o pomoc. Warto też znać mechanizm fałszywej pracy zdalnej. Szkolenia cyberbezpieczeństwa dla pracowników pomagają zespołom rozpoznawać presję i zatrzymać nietypową płatność przed jej wykonaniem.